Informateurs bieden eindverslag aan

MARK RUTTE: Goedemiddag, allemaal. DIEDERIK SAMSOM: Goedemiddag.

(Mark Rutte, Diederik Samsom, Henk Kamp en Wouter Bos komen een ruimte binnen waar fotografen staan. Een man:)

GEROEZEMOES

MANNENSTEM: Zitten.
GESPREKSLEIDER: Dames en heren, goedemiddag.
De informateurs zullen het eindverslag en het regeerakkoord aanbieden aan de voorzitter van de Tweede Kamer aansluitend een korte toelichting geven op het eindverslag en daarna zullen de fractievoorzitters een toelichting geven op het regeerakkoord zoals dat vandaag door hun fracties is goedgekeurd.
Dan wachten wij nu op het moment dat de Kamervoorzitter binnenkomt.

(Mark Rutte en Diederik Samsom staan bij de deur. Rutte slaat met zijn handen op een denkbeeldige trommel. Rutte:)

GEROEZEMOES EN GEKLIK VAN CAMERA'S

MARK RUTTE: De speaker.

(Rutte en Samsom knikken naar de voorzitter die binnenkomt.)

GEROEZEMOES EN GEKLIK VAN CAMERA'S

HENK KAMP: Goedendag. VOORZITTER: Hallo.

(De voorzitter gaat naast Henk Kamp staan, die voor een grote poster van een brug staat.)

GEROEZEMOES

GESPREKSLEIDER: De informateur Kamp.
HENK KAMP: Goed zo.

(Henk Kamp:)

Mevrouw de voorzitter, dit is de eerste keer dat de Kamer de regie heeft genomen over het proces dat volgt na de verkiezingen de vertaling van de verkiezingsuitslag.
U heeft dat gedaan door ons als informateurs aan te stellen.
U heeft voor ons een opdracht geformuleerd.
U heeft ons faciliteiten ter beschikking gesteld en u geeft ons nu de gelegenheid om u het verslag van onze werkzaamheden aan te bieden.
Het zal ook de Kamer zijn die behalve de regie tot nu toe ook straks weer de regie heeft en de Kamer die zal zorgen dat straks het vervolg van het proces ook op gang komt.

(Henk Kamp krijgt een extra microfoon.)

De Kamer zorgt dat straks ook het vervolg van het proces op gang komt.
Er zijn drie elementen in de opdracht die u ons gegeven heeft.
Het eerste element was dat u noemde: de VVD en Partij van de Arbeid.
Het tweede was: snelheid en het derde was: stabiliteit.
Over VVD en Partij van de Arbeid hoeven we het niet te hebben, daar staan ze.
Over snelheid denk ik ook niet, dat is wel duidelijk.
We zijn, als dit zo allemaal blijft lopen zoals we hopen is dit een van de vijf snelste formaties die na de Tweede Wereldoorlog heeft plaatsgevonden.
Maar over het punt stabiliteit zouden we misschien nog iets kunnen zeggen.
Die stabiliteit heeft verschillende onderdelen.
Het eerste en eigenlijk het belangrijkste voor die stabiliteit is de instelling van de beide onderhandelaars.
Zij hebben met hun secondanten en met hun volledige inzet vanaf de eerste dag gewerkt aan het proces om dit te laten slagen.
Zij hadden zich voorgenomen om te komen tot een goed resultaat en ze hebben dat, denk ik, op hun eigen manier maar op een indrukwekkende wijze in korte tijd kunnen afronden.
Ik ben er trots op dat ik samen met Wouter Bos deze opdracht van u heb kunnen krijgen.
Ik ben blij dat we die opdracht hebben kunnen uitvoeren.
Wij zullen nu een stap terugzetten en verder het geheel in uw vertrouwde handen achterlaten.
Dank aan u en aan de Kamer voor het in ons gestelde vertrouwen en wij hopen dat het proces op een nette manier verder zal worden afgerond.
Dank u wel. En dit is het werkstuk dat we u willen geven.

VOORZITTER: Dank u wel. Dank u wel.
Heel hartelijk dank. Inderdaad snel en voortvarend.
Ik zie een mooie brug op de achtergrond.
Het is als Zaltbommelse jammer dat het niet de Zaltbommelse brug is die hier achter mij zit, maar daar kan ik dan mee leven.
Ik ga ervan uit dat de Kamer Ik zal zorgen dat dit stuk zo snel mogelijk bij de Kamerleden komt en dat de Kamer u deze week zal uitnodigen, u beiden om aanwezig te zijn bij een debat naar aanleiding van dit stuk dat u samen met de onderhandelaars heeft geproduceerd.
Dus we zullen elkaar daar opnieuw treffen.
Heel hartelijk dank voor uw beider inspanningen.
En u ook nog een hele plezierige middag hier.
Tot ziens. Dag.
GESPREKSLEIDER: Dan volgt zo informateur Bos met een korte toelichting op het eindverslag.
WOUTER BOS: Dames en heren, goedemiddag.
Collega-informateur Henk Kamp en ik hebben vanmiddag kunnen constateren dat de Tweede Kamerfracties van de VVD en de Partij van de Arbeid vertegenwoordigd door Mark Rutte en Diederik Samsom akkoord zijn gegaan met het concept-regeerakkoord dat zij vandaag ter instemming overlegd hebben gekregen.
En daarmee komt aan onze opdracht een einde.
Op 20 september benoemde de Tweede Kamer ons tot informateurs en gaf ons de opdracht om, ik citeer: Mede gelet op de financieel-economische situatie en in verband daarmee de begroting van 2013 op zo kort mogelijke termijn de mogelijkheid te onderzoeken van een stabiel kabinet, bestaande uit VVD en Partij van de Arbeid de grootste partijen en de grootste winnaars.
Het deelakkoord over de begroting 2013 hebben wij reeds eerder naar buiten gebracht.
Vandaag doen wij dat met het gehele akkoord.
De heren Rutte en Samsom zullen dat straks aan u toelichten.
Wij hebben in ieder geval geconstateerd dat met de totstandkoming van dit inhoudelijke akkoord onze opdracht is afgerond en niets de aanwijzing door de Tweede Kamer van Mark Rutte als formateur van een kabinet van VVD en Partij van de Arbeid in de weg staat.
In totaal hebben wij vijf weken aan de uitvoering van onze opdracht gewerkt.
Al in de derde week was een eerste doorrekening van het Centraal Planbureau beschikbaar zodat in de laatste twee weken nauwgezet aan de laatste verbeteringen teksten en, in goed Nederlands, 'finetuning' richting de definitieve doorrekening gewerkt kon worden.
Dit hoge tempo was niet mogelijk geweest zonder het harde werken ook buiten kantooruren, van de medewerkers van het Centraal Planbureau en de ambtenaren op vele departementen met name Financiën en Sociale Zaken en Werkgelegenheid.
Mede namens de onderhandelaars en mijn collega-informateur Henk Kamp wil ik hen daarvoor hartelijk danken.
Ik zou u ten slotte nog op een tweetal zaken uit het verslag van de informateurs willen wijzen.
Allereerst kunt u in ons verslag terugvinden met welke personen, anders dan de onderhandelaars wij de afgelopen weken gesproken hebben.
Een aantal van die gesprekken, zoals met de sociale partners gemeenten, provincies en waterschappen, is u bekend.
Maar daarnaast hebben wij ook met de heer Van Dijkhuizen gesproken over het advies van zijn commissie met betrekking tot het belastingstelsel met mevrouw Meurs over het advies van haar commissie met betrekking tot de inkomens van medisch specialisten en met de president van de Algemene Rekenkamer en de Commandant der Strijdkrachten over de vervanging van de F-16.
Ook kunt u in ons verslag lezen dat de onderhandelaars niet slechts een inhoudelijk akkoord hebben bereikt maar ook overeenstemming hebben bereikt over de verdeling van ministers- en staatssecretarisposten in het nieuwe kabinet én daarbij horende departementale herindelingen.
De VVD zal zeven ministers en drie staatssecretarissen leveren de Partij van de Arbeid zes ministers en vier staatssecretarissen.
Er komt een minister voor Wonen en Rijksdienst op het departement van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties en een minister voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking op het departement van Buitenlandse Zaken.
De verantwoordelijkheid voor immigratie en asiel gaat naar het departement van Veiligheid en Justitie de verantwoordelijkheid voor integratie en inburgering naar het departement van Sociale Zaken en Werkgelegenheid.
Het ministerie van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie zal de naam Economische Zaken gaan dragen.
Dames en heren, dit akkoord wordt uiteraard geschraagd door de inhoudelijke overeenstemming tussen VVD en de Partij van de Arbeid.
En als u verder geen vragen heeft aan de heer Kamp en mijzelf stel ik voor dat wij Mark Rutte en Diederik Samsom vragen een toelichting op dat akkoord te geven. Dank u wel.
GESPREKSLEIDER: Voor u zijn twee stoelen op de eerste rij beschikbaar.
Ik geef graag het woord aan de heer Rutte.
Dank en allereerst wil ik ook namens ons beiden dankzeggen aan beide informateurs, Wouter Bos en Henk Kamp.
Er is in hoog tempo gewerkt.
Jullie hebben de leiding krachtdadig in de hand genomen.
Het was een plezier in de afgelopen weken.
Het was ingewikkeld, het was inhoudelijk ingewikkeld het was ook vaak technisch ingewikkeld.
We moesten flink onderhandelen, maar de sfeer is goed gebleven en jullie leiding daarbij is van groot belang geweest.
Dat geldt via jullie ook voor de staf. Er is soms zestien uur per dag gewerkt.
U zag ons dan zo twee keer twee uur, soms drie keer twee uur per dag die onderhandelingen bijwonen en meemaken maar uiteindelijk werd er achter de schermen door de staf, de Raad van Adviseurs, maar ook door het secretariaat en de RVD werd er echt 'round' de klok gewerkt.
Daardoor was het ook mogelijk om snel dit tot stand te brengen.
Dames en heren, de partijen die hier staan, zijn heel verschillend.
Wij zijn ook geen fusiebesprekingen begonnen tussen PvdA en VVD.
Dat zou ook nooit lukken, want deze partijen denken heel verschillend over heel veel zaken in Nederland.
Maar het feit is wel dat bij de afgelopen verkiezingen deze twee partijen de grootste zijn geworden en de kiezer daarmee heeft gezegd: U zult met elkaar het moeten doen.
En we hebben elkaar in de ogen gekeken en besloten met elkaar zaken te gáán doen.
Temeer omdat wij er beiden van overtuigd zijn dat dit land te maken heeft met grote problemen die moeten worden aangepakt.
Als je kijkt naar wat er in de afgelopen jaren al van mensen is gevraagd, dan is dat enorm en ook de komende jaren, tussen 2012 en 2017 zullen we opnieuw aan Nederland vragen om akkoord te gaan om in te stemmen, om draagvlak te geven voor zestien miljard extra aan ombuigingen.
Dat betekent opnieuw duizend euro per Nederlander en dat is dus per Nederlander, inclusief de jongeren en de ouderen.
En dat is nodig omdat ons land nog steeds op te grote voet leeft omdat we te lang gedacht hadden dat de economie wel weer vanzelf zou gaan groeien maar inmiddels hebben we in 2008 te maken gehad met de ernstige kredietcrisis en in 2010 de schuldencrisis.
En mede daardoor, maar ook door het feit dat er minder jongeren zijn en meer ouderen in Nederland ligt de economische groei structureel op een lager niveau.
En wat we nu moeten doen, is ervoor zorgen dat de overheidsfinanciën in lijn worden gebracht met die economische groei. Als we dat niet doen dan schuiven we de rekening door naar de volgende generaties en dan zullen de rentelasten enorm stijgen.
En dat doen we langs drie pijlers.
Dit kabinet wil de schatkist op orde brengen we willen eerlijk delen en we willen werken aan duurzame groei.
Dat zijn de drie pijlers onder het akkoord dat hier voorligt.
Op een aantal aspecten zal Diederik Samsom zo meteen nader ingaan.
Ik wil zelf ook een aantal aspecten er uitlichten.
Deze verkiezingen draaiden voor de VVD om het op orde brengen van de overheidsfinanciën en ik ben ook blij dat we in lijn met de Studiegroep Begrotingsruimte besloten hebben om die 16 miljard euro hoe moeilijk ook, om te besluiten die 16 miljard euro te gaan ombuigen tussen nu en 2017.
Absolute prioriteit voor het op orde brengen van de overheidsfinanciën binnen de pijlers die ik net genoemd heb.
Tegelijkertijd het verlagen van de tarieven in de inkomstenbelasting en het verhogen van de arbeidskorting met 500 euro dat is 500 euro netto voor iedere Nederlander die werkt per jaar.
Dan, op het terrein van veiligheid. Ik noem een aantal elementen uit het akkoord op het terrein van de veiligheid.
We hebben besloten om ruim 100 miljoen te steken, extra, in de Nationale Politie.
Dat betekent meer blauw op straat.
We hebben besloten meer aandacht te geven aan de positie van het slachtoffer.
Ze krijgen meer spreekrecht en er komt één loket voor slachtofferhulp.
We hebben besloten om, voor wie in de fout gaat ervoor te zorgen dat ze dat nog meer gaan voelen.
De kosten van het strafproces worden zo veel mogelijk verhaald op de daders en er komt een eigenbijdrageregeling voor gedetineerden.
Een crimineel die in eerste aanleg voor meer dan twee jaar is veroordeeld verdwijnt meteen achter slot en grendel ook al wordt er hoger beroep aangetekend.
En het wordt mogelijk om levenslang toezicht te houden op zeden- en geweldsdelinquenten.
Een aantal elementen op het terrein van de veiligheid.
Dan, op het terrein van de migratie.
We hebben besloten om illegaliteit strafbaar te stellen.
Voor mensen die geen Nederlands spreken, geldt dat ze ook geen bijstand krijgen.
We gaan de toelatingsregelingen en toelatingsprocedures stroomlijnen zodanig dat we veel sneller kunnen beslissen en zodanig dat we de stapeling kunnen tegengaan van die procedures.
Zo is eerder duidelijk wie in Nederland kan blijven en ook wie eerder terug moet naar het eigen land.
En tegen die achtergrond, tegen de achtergrond van het stroomlijnen en het bekorten van die toelatingsprocedures is het ook mogelijk om voor kinderen onder de achttien jaar die vijf jaar in ons land verblijven tegen strenge voorwaarden mogelijk te maken dat ze in het land mogen blijven.
Dan, migranten moeten langer aantonen hun best te willen doen om in Nederland te aarden en hier mee te draaien en daarom verhogen we de periode en verlengen we de periode alvorens migranten mogen stemmen voor de gemeenteraad die gaat van vijf naar zeven jaar duurt het langer alvorens zij in aanmerking komen voor naturalisatie ook dat gaat van vijf naar zeven jaar en verliezen zij hun verblijfsrecht als ze bijstand aanvragen in die eerste zeven jaar.
En tot slot, vreemdelingen die veroordeeld zijn voor een delict worden eerder uitgezet, en de periode dat dit mogelijk is wordt verlengd van vijf naar zeven jaar.
Dan, de campagne ging ook over de hypotheekrenteaftrek en daar heeft mijn partij een gevoelige concessie gedaan.
We zijn ermee akkoord gegaan dat in de komende jaren de hypotheekrenteaftrek van de vierde schijf naar de derde schijf met een half procent per jaar wordt beperkt.
Dat geld wordt niet gebruikt ter dekking van het tekort.
Dat geld wordt allemaal teruggegeven in lagere belastingen.
Tegelijkertijd hebben we besloten om ervoor te zorgen dat er verruiming komt voor starterskredieten en dat het mogelijk is om restschuld in Nederland te financieren.
En in de huurmarkt gaan we ervoor zorgen dat de woningcorporaties weer teruggaan naar hun kerntaken, en tegelijkertijd zorgen we ervoor dat het mogelijk wordt om scheefwonen tegen te gaan.
Dat betekent dat de huren marktconform worden voor die groep die nu met een te hoog inkomen in een te goedkoop huis woont.
Dan een andere, de tweede grote concessie die wij gedaan hebben als VVD is het verkleinen van de verschillen tussen de hogere en de lagere inkomens.
De lagere inkomens tot modaal zullen gemiddeld per jaar mediaan het koopkrachtbeeld stijgen met 0,2 procent en inkomens rond de 100.000 euro zullen per jaar, mediaan het koopkrachtbeeld omlaag gaan, koopkracht, met 0,6 procent.
Tegelijkertijd, omdat we die inkomensafhankelijke zorgpremie invoeren en het inkomensafhankelijke eigen risico en die zijn voornamelijk ook verantwoordelijk voor dat verkleinen van die verschillen tussen hogere en lagere inkomens is het mogelijk om te stoppen met dat rondpompen van geld in de sfeer van de zorgtoeslag en alle bureaucratie die daarbij hoort.
En tegelijkertijd zorgen we ervoor dat het systeem waarin de zorg zelf beslissingen neemt en daarvoor ook verantwoordelijk is dat dat systeem overeind blijft.
Ten aanzien van het inkomensbeleid nemen we ook een aantal maatregelen in de bijstand om te bevorderen dat mensen van de bijstand ook aan het werk gaan.
We gaan de arbeidsre-integratieplicht en de plicht tot tegenprestatie naar vermogen voor iedereen laten gelden en het niet naleven van de sollicitatieplicht zal ertoe leiden dat de uitkering met drie maanden wordt stopgezet.
Tegelijkertijd komt er extra geld voor armoedebestrijding gericht op gezinnen met kinderen werkenden met een laag inkomen en ouderen met een klein pensioen.
En tot slot: op het gebied van het onderwijs kiezen wij ervoor om extra geld te steken in fundamenteel onderzoek.
Er komt 100 miljoen extra voor het fundamenteel onderzoek in Nederland.
Tegelijkertijd willen wij in het onderzoek extra investeren in vakmanschap en ervoor zorgen dat leraren maar ook schooldirecteuren en schoolhoofden dat die extra worden geschoold, extra worden opgeleid omdat wij ervan overtuigd zijn dat zij de belangrijkste knop zijn de belangrijkste reden zijn waarom een school wel of niet goed presteert.
En meer in het algemeen is onze gezamenlijke ambitie om het vakmanschap terug te geven aan politie, aan mensen in de zorg aan de mensen in het onderwijs door ervoor te zorgen dat de bureaucratie wordt teruggedrongen en dat je ook carrière kunt maken zonder per se door te groeien naar allerlei managementfuncties.
Alles overziend ligt er volgens mij nu een pakket dat evenwichtig is en dat herkenbaar is voor zowel de VVD als voor de Partij van de Arbeid.
En ik zei het aan het begin al: Wij realiseren ons dat dit pakket iedereen in Nederland zal raken dat iedereen dit ook zal voelen, maar naar onze absolute overtuiging is dit noodzakelijk om ervoor te zorgen dat ons mooie land sterker uit de crisis komt.

GESPREKSLEIDER: Meneer Samsom.

(Samsom:)

DIEDERIK SAMSOM: Ja, dames en heren allereerst ook van mijn kant dank aan de informateurs en ook aan alle medewerkers die zo hard hebben gewerkt de afgelopen weken.
Het was een bijzonder proces met, wat mij betreft, een bijzonder resultaat want voor u ligt een regeerakkoord een regeerakkoord dat, zo beseffen wij grote impact zal hebben op iedereen in Nederland.
En van echte vreugde over zo'n akkoord kun je dan ook niet spreken want we zullen van iedereen offers moeten vragen in de komende jaren.
Ik ben wel trots op het bereikte resultaat, want het regeerakkoord weerspiegelt de zoektocht naar het beste van twee werelden.
Het is het resultaat van elkaar wat gunnen en dus niet van winnen of verliezen.
En we zijn er door die houding in geslaagd om ons niet te laten verlammen door de verschillen of vooral plannen van de ander proberen tegen te houden.
We hebben datgene gedaan waar Nederland in onze ogen verder mee komt en waar Nederland om vroeg na 12 september namelijk samenwerken, elkaar de hand reiken, bruggen slaan.
Dat is een brug tussen twee politieke partijen maar we zien het ook als onze taak om bruggen te slaan tussen Den Haag en de samenleving.
Tussen arm en rijk, jong en oud, hoog- en laagopgeleid tussen hier geboren of van ver gekomen tussen politiek en sociale partners.
Het is onze ambitie om de onderlinge verbondenheid het optimisme en de kracht van Nederland te vergroten om zo Nederland sterker uit de crisis te laten komen.
En dat doen we door de rekening van de crisis te betalen met een solide begrotingsbeleid door de rekening van de crisis eerlijk te verdelen door van hogere inkomens iets meer te vragen en lagere inkomens erop vooruit te laten gaan en dat doen we door de volgende crisis te voorkomen.
Want we reguleren de financiële sector en we werken aan een duurzame en vernieuwende economie en, Mark Rutte zei het al, we blijven ook in deze moeilijke tijd altijd investeren in onderwijs. Dat is de motor van onze toekomst.
En ik ben tevreden dat het ons is gelukt om die drie opdrachten tegelijkertijd te vervullen.
Daarvoor waren wel een aantal doorbraken nodig.
In de zorg, we gaan de kosten van de zorg eerlijk verdelen via inkomensafhankelijke premies en eigen risico's.
En we gaan, binnen het huidige stelsel meer accenten leggen op samenwerken in plaats van enkel concurreren en we hebben ons hierbij laten inspireren door de Sociaal-Economische Raad en door de agenda van alle zorgpartijen.
En op de arbeidsmarkt, daar verbeteren we de positie van flexwerkers we richten het systeem van ontslag en ontslagvergoedingen op het zo snel mogelijk vinden van een nieuwe baan.
En voor mensen met een arbeidshandicap creëren we door middel van een quotumregeling tienduizenden arbeidsplaatsen bij bedrijven in de komende jaren.
En zo valt er dus niemand tussen wal en schip.
En we realiseren ons dat daarbij ook pijnlijke maatregelen genomen worden zoals het verkorten van de WW-duur maar hij past in het geheel van het akkoord waarin wij in het ontslagrecht, voor flexwerkers en voor ouderen op de arbeidsmarkt veel voor elkaar hebben gekregen.
En we zoeken voor de uitwerking en de invulling van al deze maatregelen nadrukkelijk de samenwerking met de sociale partners.
En op energiegebied gaan ambitie en zekerheid hand in hand, eindelijk.
We tonen ambitie met een doelstelling van 16 procent in 2020 en 100 procent in 2050 en we willen zekerheid bieden aan bedrijven, investeerders en particulieren en daarom zoeken we ook hier naar een breed draagvlak in de Kamer en daarbuiten, om zo eindelijk een betrouwbaar en langjarig ambitieus energiebeleid te creëren.
Op internationaal gebied zal Nederland een open houding naar Europa en de wereld innemen en we versterken de samenhang in die driehoek tussen defensie, ontwikkelingssamenwerking en handel.
En daarbij vergeet ik niet dat de modernisering van ontwikkelingssamenwerking gepaard gaat met een pijnlijke bezuiniging.
Maar ik ben ervan overtuigd dat we met onze minister van Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking en door de synergie tussen hulp en handel een wezenlijke bijdrage kunnen blijven leveren aan het bestrijden van armoede in de wereld.
Een voorbeeld van die vernieuwende aanpak is dat investeringsfonds van 750 miljoen om economische groei in ontwikkelingslanden te stimuleren.
Dames en heren, we zijn ervan overtuigd dat we met dit akkoord een solide basis leggen om de toekomst met optimisme tegemoet te treden om een nieuw politiek tijdperk in te gaan waarin we Nederland sterker en socialer maken waarin de politiek niet verlamt, maar verbindt en inspireert.
En dat doen we met dit akkoord maar ook met onze volksvertegenwoordigers en als de Kamer instemt met het verslag van de informateurs en de formatie succesvol wordt afgerond, ook met onze mensen in het kabinet.
En mocht het zover komen, dan zult u later met hen kennismaken.
Maar voor één naam maak ik nu een uitzondering.
Ik ben voornemens om Lodewijk Asscher voor te dragen als vicepremier in het kabinet-Rutte-Asscher.

(Samsom en Rutte knikken.)